OD ZABORAVA ČUVAMO ZNAČAJAN SPORTSKI JUBILEJ U SREMSKOJ MITROVICI

Velikih sedamdeset godina košarkaškog sporta

Kako smo Sremsku Mitrovicu u više navrata nazivali košarkaškom sredinom, prilika je da se ove, 2023. godine podsetimo velikog jubileja – 70. godišnjice košarkaškog sporta u najvećem sremskom gradu. Od kada je 1953. godine profesor Erne Valterštajn osnovao prvu košarkašku sekciju u „Mitrovačkoj gimnaziji“, popularnim gradskim „betonima“ i „parketima“ prodefilovali su mnogi, od školaraca i rekreativaca, do pravih košarkaških profesionalaca. Mnogi od njih, nezavisno od toga koliko su ozbiljno i dugo baratali loptom pod obručima izgradili su velike karijere u medicini, pravu, ekonomiji, umetnosti i kulturi. Mitrovčani ih uglavnom dobro pamte. Neke po imenima, neke po nadimcima a mnoge po majstorijama popularne igre koja je ranih „pedesetih“ iz neuslovne sale „Mitrovačke gimnazije“ izašla na improvizovani betonski teren gimnazijskog dvorišta. Ideja direktora škole, jedna dobrovoljna akcija, izvučene linije terena na svežoj betonskoj podlozi i dve konstrukcije koševa načinjene od drvenih „direka“ bili su dovoljni za početak sportske i gradske priče duge sedam decenija.

Mitrovačko i gimnazijsko Omladinsko sportsko društvo „Mladost“ i njegova košarkaška sekcija osnovani su aprila 1953. godine. Skromnu sportsku opremu prvog gradskog tima činile su bele majice i crni šortsevi. U sećanjima jednog od pionira i legende kluba, Petra Grbatinića ostalo je zapisano kako su prve dve klupske košarkaške kožne lopte Pera i njegov klupski drugar, kasnije velikan jugoslovenskog glumišta Petar Kralj, održavali tako što su ih svakodnevno mazali slaninom, a potom ih sutradan donosili na treninge. Pomenimo neka od imena iz prve generacije „Mladosti“. Bili su tu budući lekari Ivan Dostanić i dr Petar Jurić, Dimitrije Petrović, Voja Grbatinić, Aleksandar Buconja, Brana Pavlović i Predrag Nenić. Vremenom se priključuju i Boško Stepanović, Svetozar Petrović, Ivan Bilušić, Branko Kozlina, pomenuti Pera Kralj, Gligorije Racković, Milivoje Vučkolečki, Marko Adašević i drugi. Tokom 1954. godine Mitrovčani već uspešno igraju u Bačko-sremskom podsavezu sa Vojom Grbatinićem kao najboljim strelcem lige. U isto vreme formira se i ženski košarkaški klub koji je danas perjanica košarkaškog sporta u gradu. Klupski uspeh s kraja „pedesetih“ godina bio je plasman u tadašnju Srpsku ligu i učešće u polufinalu Kupa Srbije. Pamti se spektakularno gostovanje saveznog ligaša, KK „Zadar“, ali i otkazani prvi međunarodni susret sa grčkim „Iraklisom“. Ubrzo su na žalost, nesportski razlozi i problemi u mitrovačkoj Gimnaziji onemogućili egzistenciju i rad školskog kluba, pa su početkom „šezdesetih“ u gradu nastala dva nova kluba – „Partizan“, koji se osniva kao sekcija pri istoimenoj gradskoj sportskoj ustanovi i „Student“, koga čine uglavnom bivši gimnazijalci. Prvotimci „Mladosti“ od aprila 1964. godine igraće u dresovima novog kluba – mitrovačkog „Partizana“. Tri godine kasnije, 1967. godine formira se „Srem“ koji će baštiniti tradiciju oba kluba i plavo – belu boju kao kombinaciju simbola klubova prethodnika. Boje četvrtoligaša „Srema“, na „Partizanovom“ betonskom terenu u centru grada branili su Ivo Prelep, Predrag Međeški, Branislav Dabović – Čapa, Zoran Žigić, Miroslav Vasiljević „Tajfun“, Pera Vasiljević „Šik“, Vaca i Hartvig. Nove generacije uspele su da početkom „sedamdesetih“ legendarnom pobedom nad novosadskim „Partizanom“ u majstorici uđu u Jedinstvenu vojvođansku kvalitetnu ligu. Novi problemi i podele usloviće formiranje novog gradskog kluba – „25 maja“ koji je dobio podršku istoimene Mesne zajednice, a činili su ga uglavnom bivši rukovodioci i igrači „Srema“. Od sezone 1974/1975. dotadašnji klubovi integrišu se pod jedinstvenim nazivom KK „25. maj“. Među nosiocima igre tadašnjeg tima pamtimo Miodraga Bradonjića, Mišu Kuzminca „Munju“, Milana Milašinovića, Josipa Cvetkova – Joju, Nebojšu Popovića – Keboju, Krunoslava Štablera i druge. Iza gradskog kluba stao je privredni gigant „Mitros“ a rezultati s početka „osamdesetih“ bivali su sve bolji, pa da je mitrovačka košarka, do tada najveći klupski uspeh zabeležila plasmanom „25. maja“ u drugoligaški rang. Bilo je to sredinom „osamdesetih“ godina. Izuzev velikog gradskog kluba, u seoskim sredinama takođe su funkcionisale košarkaške ekipe – laćarački „LSK“, „Sloga“ u Šašincima, „Sremac“ u Jarku, „Podrinje“ u Mačvanskoj Mitrovici.
Obnavljanje „Sremove“ košarkaške tradicije vezuje se za 1990. godinu kada se klub vraća sadašnjem prepoznatljivom imenu. Na čelo „Srema“ uskoro dolazi Mihajlo Apić, popularni „Apela“, koji je mnogo uradio na očuvanju stabilnosti kluba i njegovoj daljoj afirmaciji. Nestankom Jugoslavije i ligaškog sistema košarkaškog prvaka sveta početkom „devedesetih“ „Srem Tifani“ zaigrao je u jedinstvenoj Prvoj srpskoj ligi a mitrovačka hala „Pinki“ pretvara se u kultno mesto košarkaškog sporta, halu u kojoj je gotovo svaki posetilac znao gde mu je stolica. U sećanju mnogih ostao je „gorak“ i nepravedan poraz od „Profi-kolora“ u poslednjoj – za sudiju ovog meča „dugoj“ sekundi, utakmice za ulazak u Prvu saveznu košarkašku ligu. U sećanju mnogih ostao je sastav najpopularnijeg gradskog tima: Dragan Kecojević, Ivan Salaj, Zoran Marković „Markuza“, Igor Černišev, Dejan Stefani, Milan – Mita Radojević, Ognjen Vukićević, Branko Dragišić, Đorđe Simovljević, Vladimir Vladisavljević – „Kali“, Škrba, Dragan Lazarević i Sale Smiljanić. Visoke ambicije u Prvoj saveznoj ligi vremenom su uslovile angažovanje kvalitetnih pojačanja – Vasilja Ševa, Babića i Škrbića. Igrači „Srema“ opravdali su popularnost a mnogi su karijere nastavili u većim klubovima ili inostranstvu. Sredinom „devedesetih“ iza kluba staje mitrovački Kazneno-popravni zavod, da bi nekoliko godina kasnije bila ozvaničena saradnja sa KK „FMP“ iz beogradskog Železnika. Iako je do 2000. godine napravljen dobar rezultat, Beograđani bivaju prinuđeni da se povuku iz kluba. Samim tim odlazi i nekoliko igrača „sa strane“, pa „Srem“ biva prinuđen da se narednih godina osloni na igrače iz Sremske Mitrovice. Neki od njih prethodno su igrali u još jednom gradskom klubu – „Mitrovčani“, koji je vremenom integrisan u klub veće tradicije. Period posle političkih i društvenih promena 2000. godine doneo je smenu klupskog rukovodstva, organizacionu i igračku krizu iz koje se izlazi tek 2003. godine angažovanjem Ivana Smiljanića i njegovih saradnika. Ekipa se uglavnom takmičila u Srpskoj ligi – grupa Sever a od 2014. godine postaje član drugoligaškog društva u kome će provesti naredne tri godine. Poslednje godine obeležene su nastupom u Vojvođanskoj košarkaškoj ligi i željom da se uspeh i popularnost „Srema“ i mitrovačke muške košarke vrate na stare staze slave.

Dejan Mostarlić

Projekat „SPORT ZA SVE: Mitrovica grad šampiona“ sufinansira Grad Sremska Mitrovica