BOJ NA RAVNJU

Sećanje na srpske ustanike

Obeležavanje više od dva veka Boja na Ravnju

U Ravnju je 17. septembra obeleženo 213 godina od čuvene bitke Prvog srpskog ustanka na Ravnju i tragične pogibije Zeke Buljubaše i njegovih „golaća“. Tim povodom, pored spomenika ustanicima u centru ovog mačvanskog sela upriličen je prigodan kulturno – umetnički program, koji su vodili Gordana Đurić i istoričar Nenad Đokić, koji je u svom obraćanju govorio o istorijskim aspektima i značaju Boja na Ravnju.
Pored domaćeg Muzičkog etno društva „Praskozorje“, učešće u programu uzeli su i gosti iz Beograda, Muzičko društvo „Da se ne zaboravi“ i Muzičko društvo „Košuta“.
Pod pokroviteljstvom Grada Sremska Mitrovica organizatori manifestacije sećanja na junake ustanka bili su Mesna zajednica Ravnje, Ustanova za negovanje kulture „Srem“ i Muzičko društvo „Praskozorje etno“.

Umetnička slika Boja na Ravnju koja će biti postavljena na mestu bitke

Na mestu odvijanja same bitke pokraj mesta nekadašnje drvene skulpture Zeke Buljubaše, koju je posle izrade 2013. godine nagrizao zub vremena, ovih dane će biti postavljena umetnička slika autora Zvonka Petrovića, akademskog slikara. Na slici je predstavljen Boj na Ravnju i postavljena je sa idejom da dugo potraje, zbog čega su za njenu izradu birani specijalni materijali i boje. Pored nekadašnje drvene skulpture ostala je ploča sa osnovnim podacima o karakteru bitke, tako da će novi segment spomen obeležja posetocima bliže dočarati potpuniju sliku ustaničkog boja. Inače, slikar Zvonko Petrović uradio je više murala u Ravnju među kojima je najdominantniji onaj na zidu Spomen sobe koji prikazuje stari izgled sela iz vremena njegovih prvih doseljenika.
Podsetimo, Bitka na Ravnju jedna je od odsudnih borbi u Prvom srpskom ustanku koja je u istoriji zapamćena kao „srpski Termopil“. Neravnopravna borba vođena je punih 17 dana. U njoj su učestvovale elitna turska konjica i artiljerija podržana novim francuskim oružjem. U oblasti Ravnja Osmanlije su iz pravca susedne Bosne grupisale jake snage pripremajući konačni udar na Šabac. Tokom 1813. godine srpski ustanici predvođeni Karađorđem uspostavili su liniju odbrane, koja je podrazumevala obalu Save i šire područje Šapca. Ustaničkim snagama pored mnogih vojskovođa, priključio se i Miloš Obrenović sa svojim Rudničanima. Bio je tu i Stojan Čupić. Jovan Gligorijević, poznat kao Zeka Buljubaša bio je jedan od vojskovođa koji je držao deo prethodno iskopanog šanca koji je trebalo da spreči prodor neprijatelja. U teškoj rovovskoj borbi, koja je dugo potrajala, malobrojniji srpski ustanici morali su odstupiti, ali je Zeka sa svojim „golaćima“ preuzeo obavezu da im drži odstupnicu. Zeka i njegovh 800 junaka ubrzo su ostali bez oružja i minucije, pa su golim rukama, noževima i svim što im je došlo pod ruku napadali Turke boreći se „prsa u prsa“. U tom okršaju svi su stradali zajedno sa svojim hajdučkim komandantom. Ostale ustaničke i narodne vođe pronašle su put ka slobodnoj teritoriji, a stanovništvo Mačve i Srbije posle neuspeha ove bitke i samog ustanka trpelo je velike turske represalije. Spomenik u centru sela podignut je 1926. godine kao sa obeležjem posvećenim žrtvama ratova od 1912. do 1918. godine. Tradicionalno, svake godine se organizuju komemorativni skupovi i neguje kultura sećanja na ovaj veliki, ali tragični događaj u istoriji srpskog naroda.
Naglasimo da je Ravnje jedno od retkih sela u Srbiji koje ima posebno oformljenu Spomen sobu muzejskog karaktera sa autentičnim predmetima, spisima i fotografijama različitih segmenata prošlosti Ravnja od istorije, etnologije do kulture i sporta.

Dejan Mostarlić

Projekat „Kultura sećanja zalog za budućnost“ sufinansiran je od strane Gradske uprave za kulturu, sport i mlade Grada Sremska Mitrovica. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.