ZAŠTO JE UDRUŽENjE „VETERANI SREMA“ JEDNO OD NAJISTAKNUTIJIH UDRUŽENjA BORACA I RATNIH VETERANA U SRBIJI?

Čuvari sećanja na slavne tradicije i veterane ratova

Pero Malešević (prvi s desna) sa najbližim saradnicima posle akcije davanja krvi u mitrovačkoj bolnici

U izveštajima sa komemorativnih skupova posvećenih negovanju kulture sećanja na važne istorijske datume i žrtve ratova u Srbiji, često se pominju Udruženje „Vetarni Srema“. Neretko su i sami organizatori ovakvih manifestacija i niza pratećih aktivnosti čiji je cilj negovanje tradicija veterana vojnih i policijskih jedinica Srbije koje su učestvovale u oslobodilačkim ratovima Srbije od najstarijih vremena do ratnih zbivanja na Kosovu i Metohiji i pograničnoj zoni bezbednosti na prelazu iz prošlog u 21. vek.
Udruženje je zvanično osnovano 21. septembra 2023. godine na praznik Rođenja Presvete Bogorodice, odnosno Malu Gospojinu. Zbog toga se na ovaj praznik svake godine obeležava Dan udruženja i njegova krsna slava. Na sportskom aerodromu u Velikim Radincima i ove godine na Malu Gospojinu okupilo se nekoliko stotina gostiju – predstavnika boračkih i vetranskih udruženja i delegacije Udruženja srpsko-ruskog bratstva „Sveti Arhangel Mihailo“. Tom prilikom organizovan je prigodan umetnički program uz članicu hora „Irida“ Nataliju Đukanović i promociju knjige „Titani sa Košara“, autora Branislava Vlahovića, koja je posvećena pripadnicima Vojske Jugoslavije, braniocima Košara i njihovoj junačkoj borbi tokom 1999. godine. Skupu je prisustvovalo i mnoštvo najmlađih sugrađana koji su radoznalo razgledali različite tipove letelica na aerodromu. Tradicionalno su položeni cveće i venaci na spomen – obeležja poginulim pilotima Kraljevine Jugoslavije sa početka rata 1941. godine, pilotima Narodnooslobodilačke vojske iz 1944. godine i pripadnicima Crvene armije koji su dali svoje živote u borbama za oslobođenje Srema u Drugom svetskom ratu.

Sa polaganja venaca žrtvama bobmardovanja NATO pakta 1999. godine u Sremskoj Mitrovici

Prošle nedelje, 8. oktobra u Lapidarijumu Muzeja Srema u organizaciji „Veterana Srema“ predstavljena je knjiga general – pukovnik nebojša Pavković, legendarni komandant herojske Treće armije“ autora admirala Boška Antića.
Na čelu udruženja, čije je sedište u Sremskoj Mitrovici, od početka je Pero Malešević, nekadašnji pripadnik 63. padobranske brigade i učesnik ratova devedesetih godina. Sa grupom od 13 saboraca i istomišljenika rešio je da formira udruženje koje bi, osim negovanja ratnih tradicija i očuvanja sećanja na žrtave otadžbinskih ratova od zaborava, okupljao i aktivno pomagao borcima, prvenstveno u ostvarivanju zakonskih prava koja im pripadaju od 2020. godine. Sećanja i priče o ratnim podvizma za odbranu slobode Srbije udruženje želi da prenese mlađim generacijama.
Malešević podseća da su osnivačkoj skupštini 2023. godine prisutvovale ugledne zvanice poput pokojnog generala – majora u penziji Ilije Todorova, ratnog komandanta 63. padobranaske brigade i potkupovnika u penziji Vidoja Kovačevića iz iste elitne brigade, uz visoke predstavnike Grada Sremske Mitrovice, drugih lokalnih samouprava, udruženja i predstavnika Ministarstva za rad i boračka pitanja.
Prema rečima predsednika Maleševića, početna zamisao je bila da se učini nešto konkretno za podršku veteranima, što nije bio slučaj u delovanju mnogobrojnih udruženja boraca i vojnih jedinica koje nisu pokazivale dovoljno inicijativnosti i aktivnosti. Zaštitni znak udruženja je vojnik koji salutira – što simbolizuje službu otadžbini i narodu, zatim štit koji je plave boje kao nebo – simbol slobode, a okvir je crvene boje, kao krv koju su dali borci u ratovima.

Promocija knjige o generalu Nebojši Pavkoviću

Zamenik predsednika udruženja je Zoran Mrvaljević, a predsdnik Skupštine mitrovački advokat Milorad Milošević. Na čelu Nadzornog odbora je Aleksa Diklić. Udruženje je statutom definisano kao regionalno – za celo područje Srema, premda veliki broj članova dolazi sa šireg područja Srbije. Najveći broj članova jesu nekadašnji aktivni borci, ali se u udruženju nalaze i mnogobrojni poštovaoci ratni i boračkih tradicija, čak i žene. Važan je podatak da „Veterani Srema“ broje preko 1.500 članova i po tom parametru su jedno od najbrojnijih, a kako stvari stoje i jedno od najorganizovanijih i najjačih udruženja u Srbiji. Kolektivni su član SUBOS-a (Saveza udruženja boraca Srbije), koji čini pedesetak sličnih udruženja. Mitrovačko veteransko udruženje tamo je izuzetno cenjeno i ima predstavnika u najvišim upravnim telima.
Opšte je mišljenje da su „Vetarani Srema“ za samo tri godine postojanja doživeli najveću ekspanziju članstva i prilično širok spektar aktivnosti koji obuhvata i humanitarnu delatnost, sportska nadmetanja, edukacije i kulturni rad.
Udruženje SUBOS i „Veterani Srema“ aktivno podržavaju porodice palih i ranjenih boraca. Jedan od načina pomoći jesu i školske stipendije koje koriste i pojedine porodice, učenici i studenti u Sremu. Veterani se trude da za svako okupljanje i druženje osmisle interesantne sadržaje. Takvo je i takmičenje u streljaštvu koje se organizuje na aerodromu u Velikim Radincima sa prilično ozbiljnom konkurencijom takmičara. Dodajmo da su Sremci ovde uvek dobro plasirani.
Pero Malešević kaže da među članovima postoji visok stepen saradnje, razumevanja i pozitivne atmosfere zbog čega su za kratko vreme animirali značajan broj novih ljudi. Zbog toga je poziv na Dan udruženja i slavu otvoren svim građanima a naročito mladima. „Veterani Srema“ razvili su i dobru međunarodnu saradnju. Njihovi gosti bili su predstavnici „Bojevog bratstva“ – najjače boračke organizacije na teritoriji bivšeg Sovjetskog saveza, kao i predstavnici Srpsko-ruskog prijateljstva.
Pero Malešević sa svojim saradnicima učestvuje u obeležavanju važnih istorijskih datuma u ratnoj istoriji Srema, a i šireg područja. U ime udruženja Malešević je boravio na obeležavanju godišnjice oslobođenja nacističkog logora Mauthauzen u Austriji.
Predstavnici sremskih veterana upadljivi su po izuzetno lepo osmišljenoj odevnoj kombinaciji, koja podrazumeva plavi sako, belu košulju sa crvenog kravatom i odgovarajuću beretku. Udruženje je u humanitarnom radu svojevremeno obezbedilo i donaciju mitrovačkoj Opštoj bolnici, a neretko su bili dobrovoljni davaoci krvi. Do kraja godine „Veterani Srema“ planiraju aktivnosti u Šidu i nastavak promocija knjiga posvećenih srpskim vojskovođama i junacima poslednjih ratova. Nastaviće se obilazak mesta velikih istorijskih bitaka, a članovi udruženja aktivni su u davanju predloga za postavljanje spomen obeležja i davanje imena istaknutih boraca ulicama sremskih gradova i naselja.

Dejan Mostarlić

Projekat „Kultura sećanja zalog za budućnost“ sufinansiran je od strane Gradske uprave za kulturu, sport i mlade Grada Sremska Mitrovica. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.