GALERIJA „LAZAR VOZAREVIĆ“ U GODINI VELIKOG JUBILEJA

Omaž likovnom geniju

U godini jubileja, kada se navršava sto godina od rođenja slikara Lazara Vozarevića, njegova matična galerija u Sremskoj Mitrovici organizuje ciklus izložbi simboličnih naziva „Kod Lazara u gostima“ i „Lazar u gostima“.
Priliku da vidi radove Lazara Vozarevića početkom godine imala je publika u Zrenjaninu i Beogradu, gde su organizovane dve izložbe. Jedna je bila u Galeriji Nikole Radoševića, a druga u Salonu Muzeja Grada Beograda. U gostima kod Lazara bila su dela iz Savremene galerije Zrenjanin, kao i radovi iz privatne kolekcije Nikole Bogdanovića.
Po prvi put su u Sremskoj Mitrovici tokom maja bili izloženi crteži Lazara Vozarevića, kao i radovi ostalih umetnika okupljenih oko čuvene Decembarske grupe, iz privatne kolekcije Nikole Bogdanovića.
– Ovom izložbom smo želeli da podsetimo na deset izuzetnih slikara, deset individua okupljenih oko Decembarske grupe. Centar našeg interesovanje je naravno Lazar Vozarević, ali su i radovi ostalih devet umetnika Decembarske grupe, takođe izuzetni. Saradnja sa privatnim kolekcionarima je nešto novo što mi u Galeriji pokušavamo da uvedemo. Namera nam je da skrivene kolekcije i tajne slike koje se nalaze u privatnim kolekcijama predstavimo našoj publici, izjavila je direktorica Galerije „Lazar Vozarević“ Marija Vuruna na otvaranju izložbe „U decembru: Lazar – Zbirka Bogdanović“.
U okviru otvaranja izložbe, publici je predstavljena i bista Lazara Vozarevića, delo vajara Ante Marinovića, koja je do sada ostala gotovo nepoznata široj javnosti. Ova skulptura sada dobija svoje mesto u javnom prostoru, jer je Bogdanović ovom prilikom poklonio Galeriji.

Od septembra nova gostovanja i izložbe

Dela Lazara Vozarevića će do kraja jubilarne godine biti prikazana u Novom Sadu, na septembarskoj izložbi u Galeriji Matice srpske, dok će istog meseca u Sremskoj Mitrovici gostovati izložba Galerije likovne umetnosti poklon zbirka Rajka Mamuzića iz Novog Sada. U oktobru će u gradu na Savi biti organizovana izložba „Lazar Vozarević iz privatnih kolekcija“, dok je u decembru planirana izložba foto dokumentacije svih Lazarovih izložbi tokom ove godine. Autori su Mitrovčani koji su pratili rad Galerije ove godine. Uskoro se očekuje i promocija monografije koja je u štampi.

Dela Lazara Vozarevića predstavljena beogradskoj publici (FOTO: Slobodan Maksić)

Predstavnik modernog slikarstva

Lazar Vozarević bio je jedan od vodećih predstavnika modernog slikarstva u Srbiji i Jugoslaviji sredinom HH veka. Rođen je 15. juna 1925. godine u Sremskoj Mitrovici. Osnovno umetničko obrazovanje stekao je u Školi za primenjene umetnosti u Beogradu, nakon čega je diplomirao 1948. godine na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu, u klasi profesora Mila Milunovića. Godine 1960. postao je docent na istoj Akademiji.
U toku svog stvaralačkog puta prošao je kroz različite umetničke faze, od kubizma, preko enformela, do postenformela. Značajan uticaj na njegov razvoj imali su boravci u Parizu (1951–1952, 1954–1956, 1958. i 1962), gde se usavršavao i upoznavao sa savremenim umetničkim tokovima.
Bio je član istaknutih umetničkih grupa Jedanaestorica i Decembarska grupa, koje su odigrale značajnu ulogu u unapređivanju moderne umetnosti u Jugoslaviji. Prvu samostalnu izložbu imao je u Galeriji ULUS-a u Beogradu 1952. godine. Nakon toga, izlagao je samostalno u brojnim gradovima u zemlji i inostranstvu: Beogradu, Novom Sadu, Nišu, Zagrebu, Parizu, Njujorku, Veneciji, Bariju i Briselu.
Pored slikarstva, bavio se i drugim vidovima umetničkog izraza: ilustracijom, scenografijom i mozaikom.
Preminuo je 29. marta 1968. godine u Beogradu, u 43. godini života. Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.
Prema rečima Marije Vukajlović, kustosa Galerije „Lazar Vozarević“, Vozarević je bio osobena ličnost srpskog modernizma, prepoznatljiv po izrazitom talentu „nabijenom do eksplozivnosti“, smelom osvajanju slikarskog prostora u duhu novih shvatanja i manifestaciji snažne volje u izgradnji ličnog stila. Hrabro se nametnuo domaćoj sredini novom koncepcijom slike, prožetom neprikosnovenim autoritetom Pikasovog stvaralaštva.
– Prema biografima, naviku da neumorno stvara stiče još u studentskim danima, uvek pokušavajući da za korak ispred drugih „nadoknadi vreme“, ali i da vizionarski stvori nove sinteze. Tokom jednog disonantnog, političkim stavovima u umetnosti obremenjenog doba, suprotstavlja se nametnutoj doktrini socijalističkog realizma, kojoj nije bio naklonjen u vremenu koje se jednim delom poklapalo s njegovim umetničkim formiranjem na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu (1943-1948). Kao pripadnik prve posleratne generacije, preuzeo je jednu od ključnih uloga u osavremenjivanju likovnog jezika u umetničkom delovanju zasnivanom na ideji da za moderno delo nije dovoljno samo srušiti mimezis, već umesto njega treba ponuditi i novi svet formi, napisala je Vukajlović u katalogu izložbe „Lazar“ koja je tokom juna i jula održana u Salonu Muzeja Grada Beograda.

Marija Vuruna

Vozarević je bio važna karika u istoriji umetnosti, i kako ističe direktorica sremskomitrovačke galerije Marija Vuruna, Lazar je bio drugačiji, isticao se među mnogo novih individua.
– Mislimo da Lazar nije pokazao sve od sebe, nije bio na mestu koje mu pripada i nije dobio zasluge koje mu pripadaju, iako je bio važna karika u istoriji umetnosti tog perioda, ali životno vrlo kratko, smatra Vuruna.
Galerija „Lazar Vozarević“ sa ponosom nosi ime ovog značajnog umetnika.
– Nama je Lazar danas važan prvenstveno iz razloga što je naš i što nam je nešto toliko važno i vredno ostavljeno na raspolaganje. Lepo je sa jedne strane, a sa druge strane mi ovo shvatamo kao veliku odgovornost, jer niko drugi to neće uraditi osim nas, ističe direktorica sremskomitrovačke Galerije.
Naša sagovornica je mišljenja da Vozarevića publika danas više razume nego u vreme njegovog života.
– Ta optička umetnost je oko nas, šezdesetih godina o njoj niko nije razmišljao. Današnja deca mnogo bolje razumeju dimenzijalnost, mnogo bolje razumeju dinamiku koja se nalazi na njegovim slikama. Sve što je statično i jednoobrazno njima nije razumljivo i mislim da ga danas mnogo bolje razumemo nego pre i zato mislim da je baš danas njegovo vreme, zaključuje Marija Vuruna.
Biljana Vukadinović