MART MESEC BORBE PROTIV RAKA

Rak je izlečiv ako se na vreme otkrije

dr Zeljko Kocic

Tokom života, jedan od pet muškaraca i jedna od šest žena će oboleti od raka, a jedan od osam muškaraca i jedna od jedanaest žena će umreti od nekog oblika maligne bolesti, podaci su Svetske zdravstvene organizacije.
Najčešći karcinomi su karcinom dojke, pluća, debelog creva i rektuma i prostate, a kod nas usled nepravovremenog otkrivanja i lečenja i kasnog uvođenja imunizacije i rak grlića materice.
Mnoge vrste raka se mogu izlečiti ako se rano otkriju i efikasno leče. Najvažniji organizovani, populacioni, skrinizi na rak su: Papanikolau test (rano otkrivanje raka grlića materice; od 25 do 64 godine, jednom godišnje ili ređe ako ginekolog odredi), mamografija (rano otkrivanje raka dojke od 50 do 69 godina, jedanput u dve godine) i test na skriveno krvarenje u stolici (rano otkrivanje raka debelog creva od 50 do 74 godine, jedanput u dve godine). HPV vakcina je prva vakcina protiv raka (sprečava kod žena – rak grlića materice, vagine i vulve; kod muškaraca – rak penisa i kod oba pola – rak zadnjeg dela grla i završnog dela debelog creva) koju u našoj zemlji mogu dobiti besplatno deca i mladi uzrasta od devet do 19 godina.
Prema podacima epidemiološke službe Zavoda za javno zdravlje Sremska Mitrovica u 2022. godini u Sremu je od raka obolelo 1.100 muškaraca, a preminulo 477 pacijenata, dok je kod 920 žena konstatovan rak, a preminulo je 350 pacijentkinja. Muškarci Sremskog okruga najčešće obolevaju od karcinoma pluća, zatim raka debelog creva, prostate, bešike i pankreasa, dok žene najčešće obolevaju od karcinoma dojke, a zatim od raka pluća i debelog creva, pa grlića materice i jajnika.
Mart je mesec posvećen borbi protiv raka, a o mogućnostima lečenja karcinoma u Opštoj bolnici u Sremskoj Mitrovici govorio je dr Željko Kočić, internista-onkolog.
– U sremskomitrovačkoj bolnici onkološki pacijenti mogu biti operisani u početnoj fazi bolesti ili ukoliko je karcinom uznapredovao, a posle dobijene hemio ili biološke terapije. Zatim se lečenje nastavlja primenom hemioterapije, biološke, hormonske i od ovog meseca ciljane terapije, kao vrste biološke terapije. One se mogu primeniti pre ili posle operacije, u zavisnosti od vrste raka. U dnevnoj bolnici onkološke ambulante dajemo sve vrste hemioterapija, biološke terapije za karcinom debelog creva u četvrtom stadijumu bolesti, ciljanu i hormonsku terapiju kod određenih vrsta karcinoma dojke. Radiološke terapije ne dajemo, jer one zahtevaju posebne uslove. Mesečno u onkološkoj ambulanti imamo 400 pregleda, dok se u dnevnoj bolnici mesečno da 180 terapija, u najvećem procentu hemioterapija, navodi dr Kočić.
Naš sagovornik dodaje da postoje četiri stadijuma bolesti. Prvi i drugi stadijum su najčešće izlečivi, treći stadijum donosi 50 odsto izlečenja, dok je poslednji stadijum bolesti neizlečiv. Smrtnost od malignih bolesti je poslednjih deset godina u Sremskom okrugu u padu, čemu je doprinelo i otvaranje onkološkog odeljenja u Opštoj bolnici u Sremskoj Mitrovici.
– Statistika kaže da se kancer uvekmože vratiti, čak i ukoliko je prethodno bio otkriven u ranoj fazi, prvom stadijumu. Najveće šanse su da se bolest vrati posle dve do tri godine nakon inicijalnog lečenja raka, operacije i hemioterapije. Zbog toga se svim pacijentima savetuje da vode zdrav način života, da ne puše i ne piju, bave se fizičkom aktivnošću, što manje se izlažu stresnim situacijama i preventivno odlaze na preglede i rade skrininge. Iako stres ne spada u vodeće uzročnike raka, svakako ima izvesnog uticaja, posebno na karcinome bubrega, štitne žlezde i dojke, zaključuje dr Željko Kočić, internista-onkolog sremskomitrovačke bolnice.
B. Vukadinović